Artikelen

Tekst door: Janno Lanjouw en Fotografie door: Maartje Strijbis

0 Vind-ik-leuks

Wie Amsterdam voedt: #5: Mike Venekamp, De Handelaar

“Als je beseft dat het beter kan, dan moet je het ook maar doen.”

Als antwoord op de grillen van de wereldmarkt werken steeds meer boeren, tuinders, worstenmakers, broodbakkers, winkeliers en chefs in korte ketens: directe handel met zo weinig mogelijk tussenschakels. Vaak is dat lokaal en met een betere connectie tussen de maker en de eter van het voedsel. In de rubriek Wie Amsterdam voedt –  gemaakt in samenwerking met de Rabobank – maak je kennis met de mensen achter je eten, en met hun ideeën voor een duurzamer regionaal voedselsysteem.

Voor deze vijfde aflevering reden we afgelopen herfst naar het uiterste puntje van Noord-Holland. Op het voormalig marineterrein van Den Helder ontmoetten we ondernemer Mike Venekamp. Uit een combinatie van ondernemerslust en frustratie over het huidige systeem begon hij Atlantis Handelshuis, een groothandel met de focus op het verbinden van lokale vraag aan lokaal, duurzaam aanbod.

Op een zonovergoten terras op het prachtig opgeknapte marineterrein bestelt Mike Venekamp een glas kraanwater en gaat er eens goed voor zitten. “Ik denk dat we alleen maar succesvol kunnen zijn als er echt een systeemverandering komt,” zegt hij met een serieuze frons. Het kenmerkt het gesprek: Venekamp denkt ver voorbij zijn eigen horizon. Maar hij focust op wat er recht voor zijn neus ligt.

Vertel: wat is Atlantis Handelshuis?
“Atlantis Handelshuis is een groothandel. We hebben zo’n 3.500 producten en leveren aan horeca en vooral aan de zorg. We richten ons vooral op versproducten, maar leveren bijvoorbeeld ook duurzame schoonmaakmiddelen.”

Een groothandel. Daar zijn er wel meer van. Wat maakt Atlantis Handelshuis speciaal?
“Hoe we denken. Duurzaamheid en gezondheid staan in alle opzichten voorop. Natuurlijk moeten we ook geld verdienen, maar de funderingen van ons bedrijf zijn niet gericht op winstmaximalisatie, maar goed werken. Op allerlei vlakken.”

“Dat doen we in de eerste plaats door te focussen op de directe regio, de Kop van Noord-Holland en we kijken wat er hier kunnen doen. Wat voor goede producten worden er hier geproduceerd en hoe krijgen we dat zo goed mogelijk bij consumenten. Dus we hebben groenten van telers in de Kop van Noord-Holland, vlees van Texel en vis van de afslag in Den Helder. En dat leveren we bijvoorbeeld aan het Westfriesgasthuis, een ziekenhuis in Hoorn. Dat zijn, als je het vergelijkt met wat tegenwoordig normaal is, extreem korte ketens.”
 

Een boei op het marineterrein in Den Helder, waar Atlantis Handelshuis gevestigd is
 

Korte ketens… dus weinig tussenhandel? Hoe komt dat duurzaamheid ten goede?
“Op allerlei manieren. De meest voor de hand liggende zijn natuurlijk de food miles - de afstand tussen producent en consument. Als je eet wat in de polder om de hoek wordt geteeld, heb je minder transport nodig en dus is er minder vervuiling, uitstoot van co2 maar ook gewoon minder verkeersdrukte en hinder. Dat is de logistiek en alles wat daarbij komt kijken. Maar ook voor producent is het belangrijk.”

“Veel telers willen bijvoorbeeld graag duurzaamheidsslagen maken maar worden daar op dit moment niet voldoende voor gecompenseerd, niet in geld en niet in waardering. Dat komt voor een groot deel doordat ze leveren aan een anonieme afnemer; de wereldmarkt. Nu bieden wij een alternatief: onze afnemers kopen natuurlijk graag producten die ook goed voor de regio zijn. Andersom, krijgen de telers positieve feedback van mensen die daadwerkelijk hun producten hebben gegeten, want die wonen in de buurt. En dus hebben ze meer mogelijkheden en motivatie om die duurzaamheidsslagen te bestendigen.”

“En dan heb je de ervaring van de consument, in het geval van het Westfriesgasthuis is die ook nog eens een patiënt; iemand die beter moet worden. Goed eten kan enorm bijdragen aan het herstel, of meer in het algemeen aan ‘je goed voelen’.”

“Daarbij is het belangrijk dat mensen snappen waar hun eten vandaan komt. Om dat inzichtelijk te maken hebben de placemat van het ziekenhuis ontworpen. Die is interactief en patiënten kunnen die scannen met Layer, een app waarin je filmpjes meteen kunt afdraaien. Die placemat is een kaart van de kop van Noord-Holland en daar staat met icoontjes op waar de producten vandaan komen. We hebben korte filmpjes gemaakt bij de telers die daarin vertellen over hun producten. Daarmee wordt het ineens heel direct.”

Het logo van Atlantis Handelshuis op de kantoordeur en Mike in de deuropening

Droom eens groot, hoe zou dat lokale systeem eruit zien?
“Er ligt hier,” Venekamp gebaart weids richting het zuiden, “een prachtig Noordhollands-kanaal. Waarom gaan we producten niet weer over het water naar Amsterdam brengen? Dan haal je echt een heleboel assen van de weg. Bovendien is het common sense: aardappelen uit de Kop van Noord-Holland gaan nu over de weg naar Zeeland, om van daar getransporteerd te worden naar Scandinavië en Engeland. Dus die gaan dwars door de Randstad om daarna zo voor de kust van Den Helder weer naar het noorden te varen. En dat terwijl er hier een prachtige haven ligt!”

“Dat zijn structuren die gemakkelijk anders kunnen. Ik denk aan een soort overslagpunt ergens midden aan het Noordhollands-Kanaal. Vandaaruit kunnen producten hier uit de polder dan naar Amsterdam, maar dus ook naar Den Helder. Om het naar het buitenland te brengen.”

Je was horecaondernemer. Wat deed je beslissen Atlantis Handelshuis te beginnen?
“Ik was inderdaad horecaondernemer toen ik in contact kwam met de jongens van de Tres Hombres. Dat is een zeilschip dat duurzaam geproduceerde producten van ver hiernaartoe haalt, op een duurzame manier omdat het schip natuurlijk zelf de wind gebruikt. De Tres Hombres werd in Den Helder verbouwd en ik heb ze zo goed mogelijk geholpen door mijn netwerk in te zetten en uiteindelijk ook te helpen met de bouw. Ik was verder geen zeevarende jongen dus daar bleef het bij, maar er was wel een zaadje bij me gepland.” Enthousiast: “Ik dacht: dít wil ik doen, híer wil ik bij gaan helpen. En toen was ik van de een op de andere dag opeens veertig uur in de week aan het werk als vrijwilliger om het schip te maken.”

De oude marinehallen waar het kantoor van Atlantis Handelshuis gevestigd is

“Dat heb ik ongeveer anderhalf jaar gedaan en toen ben ik gaan nadenken over de premisse: de Tres Hombres haalt op een duurzame manier producten van ver, maar eigenlijk zijn de producten die dichtbij zijn het laaghangende fruit. Het is toch raar dat bijna 80% van wat wij hier produceren naar het buitenland gaat. En vervolgens kopen wij zo goedkoop mogelijk in op de wereldmarkt en laten we ze daar met de ellende achter. Dat heeft allerhande effecten waar ik niet vrolijk van word. En omdat ik dus denk dat het anders moet, ben ik het zelf maar gaan doen. Als je je als ondernemer beseft dat het beter kan, dan moet je het ook maar doen, hè."

Meer weten over Atlantis Handelshuis? Bekijk dan vooral de website.

Janno Lanjouw
Bekijk dit profiel
Maartje Strijbis
Bekijk dit profiel
Deel dit artikel:
SCHRIJF JE IN VOOR DE NIEUWSBRIEF
en word lid van Amsterdam &Co.
ZELF EEN REACTIE PLAATSEN?

Oeps! Je bent niet ingelogd.

Maak eenvoudig en snel een account aan en krijg toegang tot alle exclusieve functies en verhalen op Amsterdam &Co.
Het maken van een account is gratis!

Scherm sluiten

Je wachtwoord vergeten?

Geen probleem! Vul onderstaand formulier in en
je ontvangt direct een e-mail met daarin je wachtwoord.